معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٩ - ابزارهاي فکري - امیری زینب
ابزارهاي فکري
امیری زینب
تا به حال شده در زمينههاي مختلف زندگي بين گزينههاي مختلف گرفتار و سردرگم شويد و ندانيد که تصميم درست و انتخاب درست چيست؟ ميخواهيد وارد دانشگاه شويد؛ اما نميدانيد چه رشتهاي را انتخاب کنيد، کدام دانشگاه را انتخاب کنيد؟ چه شغلي براي شما مناسب است؟ آيا رشتهي تحصيلي که درس ميخوانيد براي شغل آيندهيتان مناسب است؟ اگر نيست چه کار بايد کرد؟ دختري که مورد توجهتان هست، پسري که به شما ابراز علاقه ميکند، آيا گزينهي مناسبي براي ازدواج هست؟ آيا حالا بايد ازدواج کنيد؟ آيا آمادگي ازدواج را داريد؟
شايد مسائلي که در بالا مطرح شد از مهمترين سؤالهايي باشد که در طول زندگي براي يک جوان مطرح ميشود؛ اما در واقع ما انسانها از لحظهاي که متولد ميشويم بر سر دو يا چند راهيهاي مختلف قرار ميگيريم. هميشه گزينههاي مختلفي پيش رو داشته و داريم؛ و ميتوانيم با انجام انتخابهاي مختلف راههاي متفاوتي را براي زندگيمان تعريف کنيم. ميتوانيم با انتخابهايمان راه را درست برويم يا در صورت انتخاب ناصحيح ميتوانيم در قدمهاي بعدي انتخاب صحيحي را انجام دهيم. همين وجود انتخابهاي مختلف و در کنار آن وجود تفکر و تعقل در ما انسانها، که وجه تفاوتمان با ديگر موجودات زندهي روي کرهي زمين است، ميتواند مهمترين عامل در وجود يک اميد هميشگي در وجودمان و تسليم نشدن در شرايط مختلف و دشواريهاي زندگي باشد.
در عين حال وجود انتخاب، يک زمينهي جديد در زندگي بشر باز ميکند؛ و آن «تصميمگيري» است. تصميمگيري نه تنها نوعي تکنيک و نتيجهي طبيعي مقايسهي گزينهها و انتخاب راههاي پيش روست، بلکه بهصورت بخشي از تمامي علوم روانشناسي در آمده و در بيشتر کتابهاي مرتبط با موفقيت به مسئلهي انتخاب و تصميمگيري صحيح اشاره گرديده و راهکارهايي مطرح شده است. اين راهکارها جهت کمک به اتخاذ تصميمهاي درست و مناسب با شرايط هر فرد مطرح ميشود. علاوه بر اين تصميمسازي بهصورت يکي از پايههاي علم مديريت مطرح شده است. علم مديريت سعي ميکند با ارائهي راهکارهاي منطقي، تصميمسازي را براي مديران در کارهاي عمومي و سازماني آسان کند.
شايد يکي از عوامل مهم در گرفتن تصميم درست اين است که به درستي موقعيت خود را شناسايي کنيد. سپس راههايي را که به ذهنتان ميرسد يادداشت کنيد. بعد با بررسي تکتک موردها و گزينههاي پيش رو، اولويتبندي انجام دهيد و راه مورد نظر را انتخاب کنيد.
همانطور که بيان شد، در اغلب کتابهاي روانشناسي، دربارهي انتخاب و تصميمگيري بحثهايي مطرح شده است. اما از آنجا که ما هر هفته با هم يک يا چند سايت را بررسي ميکنيم، قصد دارم بخشهايي از يکي از سايتهاي اينترنتي مفيد را که به اين مقوله پرداختهاند معرفي کنم. شايد بتواند برايتان مثمر ثمر باشد.
سايت مورد نظر سايت ابزارهاي فکري (mind tools) به آدرس اينترنتي http://www.mindtools.com است. اين سايت مقالههاي زيادي دارد که به شما کمک ميکند مهارتهاي عملي را براي زندگي و حرفهيتان به دست آوريد. استفاده از مهارتهاي اين سايت ميتواند به شما کمک کند که يک رهبر و مدير خوب شويد، در کارهايتان موفقتر باشيد و حتي در زندگي و شغل خود شادتر باشيد. در بخش معرفي سايت نوشته شده که آن را ابزارهاي فکري ناميدهاند؛ زيرا اين همان چيزي است که اين سايت در واقع بايد باشد و هست؛ و باور دارند که هر کسي ميتواند مهارتهاي اين سايت را ياد گرفته و به کار ببندد.
سايت ابزارهاي فکري (mind tools) در دو بخش به تصميمگيري پرداخته است که قصد دارم به صورت اختصاصي به اين دو بخش بپردازم.
http://www.mindtools.com/pages/main/newMN_TED.htm
اين سايت در بخشي با عنوان «تکنيکهاي تصميمگيري» مينويسد: «تصميمگيري يک از ضروريترين مهارتها در زندگي شخصي و اجتماعي است. اگر بتوانيد و ياد بگيريد که با توجه به زمان و امکاناتتان بهترين تصميم را اتخاذ کنيد، ميتوانيد خودتان و حتي تيمتان را به سوي موفقيت هدايت نماييد. حال آنکه با يک تصميم ضعيف ممکن است به آنچه در نظر داريد نرسيد.» اين سايت بيان کرده که با وجود بيشتر از ٤٠ تکنيک در زمينهي تصميمگيري به شما کمک خواهد کرد تا با داشتن اطلاعات در دسترس بهترين تصميم را اتخاذ کنيد. اين سايت توصيه کرده که براي شروع، تستي از خود انجام دهيد که در سايت قرار داده شده است با عنوان «چهقدر تصميم شما درست است؟»؛ و بعد نگاهي به بخشهاي «انتخاب بين گزينههاي مختلف» و «تصميم بگيريد چگونه به جلو حرکت کنيد» بيندازيد. اين بخش با زيرمجموعههاي متفاوتي که دارد ميتواند ديدگاه جديدي نسبت به تصميمگيري به شما ارائه دهد.
http://www.mindtools.com/pages/article/goal-setting-mistakes.htm
سايت ابزارهاي فکري در بخش ديگري به «هشت اشتباه رايج در انتخاب هدف» اشاره کرده است. از ديد اين مقاله اولين اشتباه، انتخاب هدف غيرواقعي و ايدهآل است. انتخاب يک هدف غيرواقعي ميتواند به عدم توفيق در انجام آن منجر و باعث پايين آمدن اعتماد به نفس در زندگي شود. پس بهتر است راهي را برگزينيد که بتوانيد آن را انجام دهيد. اشتباه دوم تمرکز بر موضوعات خيلي کم است. بايد زمينههاي مورد علاقهيتان را در برنامهريزي و اهدافتان قرار دهيد و از آنها لذت ببريد. اشتباه سوم تخمين نزدن زمان پايان هدف مورد نظر است. هر فعاليت و هدفي را بايد با تعيين زمان محدود کنيد. اشتباه چهارم قدرداني نکردن از شکست است. هدف ميتواند سخت باشد. ممکن است قدم به قدم دچار شکست در کارتان شويد. نبايد متوقف شويد و خودتان را بابت شکستها سرزنش کنيد. بايد درس بگيريد. اشتباه پنجم تنظيم اهداف ديگران است. ما انسانها مدام متأثر از اطرافيانمان هستيم؛ اما نبايد از ديگران و براي رقابت با آنها اهدافمان را تنظيم کنيم. اشتباه ششم مرور نکردن نحوهي پيشرفت است. اينکه مدام به عقب برگرديم ببينيم چه کارهايي را انجام دادهايم، چه کارهايي از قلم افتاده است، يا نتيجهاي که تا کنون گرفتهايم چهقدر مفيد است و چه کارهاي ديگري بايد انجام داد و آيا لازم است که تغييرهايي در مسير انجام دهيم تا زودتر يا با سهولت بيشتر به هدف دست يابيم. اشتباه هفتم تنظيم اهداف منفي است. اينکه چگونه دربارهي هدفتان فکر ميکنيد بسيار مهم است. مثلاً کاهش وزن يکي از اهدافي است که خيليها آن را دنبال ميکنيد. در اين زمينه اگر به زياد بودن وزنتان فکر کنيد، اثر منفي در ذهنتان ايجاد ميکند و ميتواند در رسيدن شما به هدف اختلالي ايجاد کند. اشتباه هشتم تنظيم اهداف بسيار زياد است. همانطور که داشتن هدفهاي خيلي کم يک اشتباه است، انتخاب هدفهاي زياد هم باعث پراکندگي ذهن ميشود و تمرکزتان را از بين ميبرد. ممکن است موفق نشويد از بين اين هدفهاي زيادي که انتخاب کردهايد، هيچ کدام را کامل کنيد و به پايان ببريد.
خودتان ميتوانيد با پرسه زدن در اين سايت، بخشهاي مفيد ديگر و راهکارهاي مفيدي براي تصميمگيري انتخاب کنيد. شايد سر زدن به اين سايت هم يکي از گزينههاي ممکن براي شما باشد که اين مقاله را خواندهايد! فکر ميکنم ديدن اين سايت خالي از لطف نباشد.